به گزارش «
سراج24»؛ «سوزان مالونی» کارشناس موسسه بروکینگز در این یادداشت با عنوان «شرط بندی بزرگ: دور کردن تهران از سلاحهای هستهای» خطاب به رئیس جمهوری آمریکا مینویسد: چالش دیرپا و دشوار ایران در دوره دوم ریاست جمهوری شما [باراک اوباما] یک تهدید جانانه و نیز یک فرصت تاریخی است. به رغم دستاوردهای قابل ملاحظه سیاست آمریکا در قبال ایران در چهار سال گذشته، رژیم انقلابی ایران همچنان خطرناکترین دولت جهان است. ایران به تلاشهایش برای گسترش نفوذ منفی خود، شعله ور ساختن تنشهای فرقهای و مخدوش ساختن چشم انداز صلح در منطقه ادامه میدهد. حمایت ایران از «بشار اسد»، دیکتاتور سوریه را قادر ساخته تا به خشونت علیه مردم ادامه دهد و ذخیره رو به رشد این کشور از اورانیوم کم غنی شده و زیرساختهای گسترده هستهای زنگ خطر را برای جهان به صدا درآورده است.
هر گونه ابتکاری با هدف حل و فصل بحران هستهای ایران، بزرگترین پاداش را در برنامه متفاوت سیاست خارجی شما عرضه میکند. یک معامله معنادار با ایران به معنای بزرگترین دستاورد دوران ریاست جمهوری شما [اوباما] خواهد بود چرا که منع اشاعه هستهای و خلع سلاح هستهای از ارکان اصلی نظم جهانی است که شما در تلاش برای شکل دادن به آن هستید. تاثیرهای مرتبط با حل و فصل بحران هستهای به میزان قابل توجهی موجب پیشبرد منافع امنیت ملی آمریکا در منطقه حیاتی خاورمیانه خواهد شد.
شرایط امروز مناسبتر از هر زمانی (از انقلاب سال ۱۹۷۹ تاکنون) برای رسیدن به پیشرفتی معنادار علیه خطرناکترین ابعاد سیاست خارجی ایران است.
امروز دولت آمریکا میتواند نسبت به چهار سال پیش با چهار مزیت به چالش ایران بپردازد.
مزیت اول این است که به لطف تحریمهای شدید، ایران در حال تجربه شدیدترین فشار اقتصادی دوران پس از انقلاب است. تهران تا کنون دهها میلیارد دلار از دست داده و تاثیر تحریمها در تمام سطوح جامعه ایران احساس شده است.
مزیت دوم این است که همکاری بیسابقه بین المللی موجب تسهیل تحریمها شده است. اروپا پس از چند دهه تردید اکنون تمایل زیادی به سخت گیری بر تهران دارد و مسکو و پکن نیز مسئولیت پذیری نشان دادهاند.
سومین مزیت این است که نبرد قدرت دیرینه و اغلب خشن ایران اکنون بطور موثر ربطی به چشم انداز معامله با واشنگتن ندارد. دیگر تردیدی وجود ندارد که اختیارات نهایی با آیت الله علی خامنهای رهبر عالی [معظم] ایران است. ناآرامی داخلی متعاقب انتخابات سال ۲۰۰۹ به تحکیم قدرت تندروها به رهبری [آیت الله] خامنهای منجر شد. این تحول برای آمال دموکراتیک شهروندان ایران فاجعه آمیز است اما انسجام رهبری احتمالا محیط مناسب تری برای تغییر سیاستها در داخل ایران فراهم میکند.
و بالاخره چهارمین مزیت این است که به طور مشابه در عرصه سیاست داخلی آمریکا نیز موانع کمتری نسبت به چهار سال پیش بر سر راه یک ابتکار شجاعانه وجود دارد. آمریکا از یک جنگ پرهزینه در عراق خارج شده و در تدارک خروج از افغانستان است و هیچ تمایلی در میان آمریکاییها برای یک ماجرای نظامی دیگر در خاورمیانه وجود ندارد. ناکامی منتقدان جمهوریخواه دولت که در جریان مبارزات انتخاباتی سال ۲۰۱۲ نتوانستند توجه عامه را جلب کنند نشان میدهد که آمریکاییها علاقه بیشتری به بهبود اقتصادی دارند تا مسائل بین المللی.
این کارشناس موسسه بروکینگز در ادامه توصیههای ذیل را به عنوان نقطه آغازین یک ابتکار جدید دیپلماتیک ارائه میکند:
* به سرعت یک معامله با ایران را برای پایان دادن به غنی سازی ۲۰ درصدی ایران و مبادله اورانیوم غنی شده ۲۰ درصدی دنبال کنید.
* با حمایت متحدان آمریکا، یک پیشنهاد فراگیر و جامع دربردارنده امتیازات هستهای ایران و اصلاح تحریمها تهیه کنید.
* برای تهیه یک جدول زمانی فشرده و دقیق مذاکرات دربردارنده فرایندی به هم پیوسته از گفتگوهای چندجانبه و دوجانبه تلاش کنید.
وی در پایان مینویسد: البته هیچ تضمینی برای موفقیت نیست. جمهوری اسلامی ایران نشان داده است که دولتی غیر قابل پیش بینی است و دشمنی و بیاعتمادی نسبت به واشنگتن ریشه عمیقی در میان تصمیم سازان این کشور دارد.
تحریمها اقتصاد ایران را تضعیف کردهاند اما هماهنگ با ۳۴ سال پاسخگویی ایران به فشار اقتصادی دستکم در کوتاه مدت موجب سخت شدن و تصلب رهبران ایران شده و ترس آنها از علاقه آمریکا به تغییر رژیم را افزایش داده است.
بعلاوه، جنگ داخلی در سوریه و عزم تندروهای ایران به مقابله در برابر فشارهای اقتصادی و جنگ مخفی ممکن است بر هر گونه ابتکار دیپلماتیک غلبه کند و محرک یک رویارویی باشد که هیچ کدام از طرفین خواهان آن نیستند. با این وجود، جایگزینهای یک معامله از راه مذاکره همچنان بسیار غیرجذابتر از خطرات دنبال کردن چنین معاملهای است. و اگر تهران تمایلی به تعامل به شیوهای جدی نداشته باشد، دولت آمریکا تعهد خود را به دیپلماسی پیش از سایر گزینهها اثبات خواهد کرد.
گفتنی است موسسه آمریکایی بروکینگز یک سازمان غیرانتفاعی سیاست عمومی است که مقر آن در واشنگتن قرار دارد. این موسسه اعلام کرده است که به دنبال انجام تحقیقات با کیفیت و مستقل و ارایه توصیههای نوآورانه و عملی برای پیشبرد سه هدف کلی تقویت دموکراسی آمریکا، بهبود رفاه و امنیت اجتماعی و اقتصادی، و تضمین یک جامعه بین المللی بازتر، ایمنتر و مبتنی بر همکاری است. موسسه تحقیقاتی بروکینگز با شعار «کیفیت، استقلال و تاثیرگذاری» بنا به ادعای خود در زمینه انجام تحقیقات و ارایه توصیههایی برای تقویت دموکراسی آمریکایی، ارتقای رفاه اقتصادی و اجتماعی و تضمین یک سامانه بین المللی باز و مبتنی بر همکاری فعالیت میکند که سابقه آن به سال ۱۹۱۶ میلادی بر میگردد.
